Lấy cao răng thổi cát là gì? Khác gì với lấy cao răng thông thường?
Thổi cát làm sạch răng như thế nào, khác gì lấy cao răng siêu âm, có hại men răng không, ai nên làm và khi răng ố vàng thì nên lấy cao, thổi cát hay tẩy trắng.
Biên soạn và thẩm định chuyên môn bởi BS. Trần Ngọc Sơn, Bác sĩ Răng Hàm Mặt
Đăng ngày
Cập nhật

Thổi cát (air polishing) là cách làm sạch bề mặt răng bằng hỗn hợp bột mịn, nước và khí nén phun qua một đầu tay cầm nhỏ. Phương pháp này lấy đi mảng bám mềm và các vết màu bám ngoài như vết cà phê, trà, thuốc lá. Khác với lấy cao răng thông thường bằng đầu rung siêu âm, thổi cát không được thiết kế để bóc các mảng cao răng đã cứng lại, vì vậy hai cách thường được dùng nối tiếp nhau chứ không thay thế nhau.
Tên gọi "thổi cát" dễ gây hiểu lầm: trong máy không có cát. Hạt làm sạch là bột sodium bicarbonate (natri bicarbonat), cùng họ với muối nở dùng trong bếp nhưng được nghiền mịn theo tiêu chuẩn nha khoa.
Thổi cát làm sạch răng như thế nào?

Máy thổi cát có hai bình chứa: một bình nước và một bình bột. Khi bác sĩ bấm bàn đạp, khí nén cuốn bột ra khỏi đầu phun, đồng thời một vòng nước bao quanh tia bột để hạn chế bụi và làm mát bề mặt răng. Các hạt bột va vào lớp màng bám trên răng và tách nó ra, sau đó nước cùng bột được hút ngay khỏi miệng.
Vì tia phun nhỏ và đi được vào những chỗ đầu rung siêu âm khó tiếp cận, thổi cát làm sạch tốt ở rãnh mặt nhai, kẽ răng, mặt trong răng cửa dưới và quanh mắc cài niềng răng. Đây cũng là những vị trí vết màu do thuốc lá hay cà phê thường bám dày nhất.
Thổi cát khác lấy cao răng thông thường thế nào?
Nói ngắn gọn, siêu âm xử lý phần "cứng", thổi cát xử lý phần "mềm" và vết màu. Người có nhiều cao răng vẫn cần làm sạch bằng siêu âm trước, sau đó mới thổi cát. Người có ít cao răng nhưng nhiều vết màu có thể được bác sĩ tư vấn thổi cát là bước làm sạch chính.
Thổi cát có hại men răng không?
Với men răng khỏe, thổi cát bằng bột sodium bicarbonate được xem là an toàn khi thực hiện đúng kỹ thuật. Hạt bột mềm hơn men răng rất nhiều và tan được trong nước, nên chúng làm bong lớp màng bám bên ngoài mà không mài mòn men răng đáng kể. Sau khi làm sạch, mặt răng thường trơn và đều màu hơn.
Những vùng cần thận trọng hơn là các mô mềm hơn men răng:
- Chân răng bị lộ do tụt nướu: phần chân răng không có men bảo vệ nên dễ bị ảnh hưởng hơn và dễ ê buốt.
- Miếng trám composite, viền răng sứ, mặt dán veneer và implant: bột có thể làm mờ hoặc làm nhám bề mặt nếu phun trực tiếp và lâu.
Ở các vùng này, bác sĩ thường giảm công suất, tăng lượng nước, phun lướt nhanh hoặc chỉ làm sạch bằng dụng cụ khác. Thổi cát cũng không cần làm thường xuyên hơn lịch lấy cao răng định kỳ. Làm dày đặc không giúp răng trắng hơn mà chỉ làm tăng tác động lên các vùng nhạy cảm.
Thổi cát có đau không, mất bao lâu?
Phần lớn người làm chỉ thấy tia nước hơi mặn và cảm giác lạo xạo trên mặt răng, không cần gây tê. Nếu chân răng đang ê buốt hoặc nướu đang viêm, tia nước và khí có thể gây ê thoáng qua. Máy có nhiều mức công suất và lượng nước, nên bạn chỉ cần báo khi thấy ê để bác sĩ điều chỉnh.
Tại Nha Khoa Mễ Trì, một lần lấy cao răng có thổi cát thường mất khoảng 30 phút, có thể lâu hơn nếu cao răng nhiều hoặc nướu đang viêm. Sau khi làm sạch, răng được đánh bóng và kiểm tra lại trước khi kết thúc.
Ai nên cân nhắc thổi cát?
Thổi cát phát huy rõ nhất khi vết màu và mảng bám là vấn đề chính:
- Người hút thuốc lá, thuốc lào hoặc thuốc lá điện tử: vết màu nâu đen ở mặt trong răng và kẽ răng thường bám dày, đánh răng không lấy được. Đây là nhóm bác sĩ tại phòng khám hay khuyên thổi cát nhất.
- Người uống cà phê, trà đậm hằng ngày: răng xỉn dần theo từng lớp màu bám ngoài.
- Người đang niềng răng mắc cài: mảng bám quanh mắc cài khó làm sạch bằng bàn chải.
- Người có nhiều rãnh sâu, răng chen chúc: những vị trí bàn chải khó vào thường giữ mảng bám và vết màu.
Nếu răng chỉ có ít cao răng và gần như không có vết màu, lấy cao răng siêu âm kèm đánh bóng thường đã đủ.
Những trường hợp nên báo bác sĩ trước khi thổi cát
Thổi cát là thủ thuật nhẹ, nhưng bạn nên nói với bác sĩ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Hen suyễn hoặc bệnh hô hấp mạn tính, vì thủ thuật tạo ra hơi nước lẫn bột mịn.
- Đang ăn kiêng muối theo chỉ định của bác sĩ hoặc có bệnh thận, vì bột sodium bicarbonate có chứa natri.
- Răng ê buốt nhiều, tụt nướu, mòn cổ răng.
- Có nhiều miếng trám, răng sứ, veneer hoặc implant.
- Đang đeo kính áp tròng, nên tháo ra trước khi làm.
Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể tránh một số vùng, điều chỉnh cách làm hoặc chỉ lấy cao răng bằng siêu âm.
Răng ố vàng, nhiều mảng bám: lấy cao, thổi cát hay tẩy trắng?
Điều quan trọng là phân biệt vết màu bám ngoài với màu của chính răng.
- Vết màu bám ngoài nằm trên bề mặt răng, thường có màu nâu, vàng sậm hoặc đen ở viền nướu và kẽ răng. Lấy cao răng và thổi cát lấy được phần lớn loại màu này.
- Màu răng bên trong là màu của men và ngà răng, thay đổi theo tuổi, cơ địa hoặc do một số thuốc dùng từ nhỏ. Làm sạch không thay đổi được màu này, chỉ tẩy trắng răng mới làm sáng màu răng từ bên trong.
Vì vậy, khi răng vừa ố vàng vừa có nhiều mảng bám, nên làm sạch trước rồi mới đánh giá lại màu răng. Nhiều người thấy răng sáng lên đủ như mong muốn chỉ sau khi lấy cao răng và thổi cát. Nếu răng đã sạch mà vẫn vàng, lúc đó mới cần cân nhắc tẩy trắng. Lấy cao răng trước khi tẩy trắng chỉ được chỉ định khi bác sĩ thấy còn cao răng hoặc vết màu bám ngoài, không phải ai cũng cần.
Với những trường hợp đổi màu nặng mà tẩy trắng không cải thiện được, bác sĩ có thể tư vấn thêm các phương án phục hình thẩm mỹ sau khi khám.
Sau khi thổi cát nên lưu ý gì?
- Có thể còn vị hơi mặn trong miệng, súc miệng bằng nước lọc là hết.
- Nếu ê nhẹ, nên tạm tránh đồ quá nóng hoặc quá lạnh; cảm giác này thường giảm sau một đến hai ngày.
- Trong ngày đầu, hạn chế cà phê, trà đậm, rượu vang đỏ và thuốc lá để mặt răng vừa làm sạch không bắt màu lại nhanh.
- Chải răng hai lần mỗi ngày và làm sạch kẽ răng để vết màu không tích tụ trở lại.
Thông thường nên lấy cao răng khoảng 6 tháng một lần. Người hút thuốc, hay bị viêm nướu hoặc cao răng tích tụ nhanh có thể cần 3-4 tháng một lần. Thổi cát có thể kết hợp trong những lần này khi có nhiều vết màu, không nhất thiết lần nào cũng làm.
Câu hỏi thường gặp
Thổi cát có làm trắng răng không?
Không. Thổi cát chỉ lấy đi vết màu bám ngoài nên răng trông sạch và sáng hơn, nhưng không làm thay đổi màu tự nhiên của răng như tẩy trắng.
Lần nào lấy cao răng cũng cần thổi cát không?
Không cần. Nếu răng ít vết màu, lấy cao răng siêu âm và đánh bóng là đủ. Bác sĩ sẽ tư vấn thổi cát khi vết màu hoặc mảng bám nhiều.
Thổi cát xong có bị thưa răng không?
Không. Thổi cát và lấy cao răng không đẩy các răng ra xa nhau. Khi cao răng và mảng bám lấp trong kẽ được lấy đi, khoảng hở vốn có giữa các răng có thể lộ rõ hơn, nên bạn cảm thấy như răng thưa ra.
Giá lấy cao răng thổi cát là bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc vào việc chỉ thổi cát hay kết hợp với lấy cao răng siêu âm. Bạn có thể xem các lựa chọn và giá hiện tại trên trang lấy cao răng tại Hà Nội hoặc bảng giá nha khoa. Khám và tư vấn ban đầu tại phòng khám được miễn phí.
Về tác giả

BS. Trần Ngọc Sơn
Bác sĩ Răng Hàm Mặt
9 năm kinh nghiệm
Chứng chỉ hành nghề: 035239/BYT-CCHN
Bạn có thắc mắc về tình trạng của mình?
Nhắn Zalo, WhatsApp hoặc đặt lịch để bác sĩ khám trực tiếp và tư vấn hướng điều trị phù hợp tại Mễ Trì, Hà Nội.
Dịch vụ liên quan
- Lấy cao răng
Làm sạch mảng bám và cao răng, hỗ trợ bảo vệ nướu và duy trì sức khỏe răng miệng.
- Tẩy trắng răng
Tẩy trắng răng giúp cải thiện màu răng xỉn màu, hỗ trợ hàm răng sáng và đều màu hơn.

