Khi nào nên hàn răng, khi nào nên bọc răng sứ?
Cách bác sĩ chọn giữa hàn răng, miếng dán sứ inlay/onlay và bọc răng sứ, dấu hiệu răng cần hàn, khi nào phải điều trị tủy và hàn răng với trám răng có khác nhau không.
Biên soạn và thẩm định chuyên môn bởi BS. Trần Ngọc Sơn, Bác sĩ Răng Hàm Mặt
Đăng ngày
Cập nhật

Hàn răng phù hợp khi phần răng bị sâu hoặc mẻ còn nhỏ đến vừa, thành răng xung quanh vẫn đủ dày và tủy răng chưa bị viêm. Khi phần vỡ hoặc phần sâu lớn, thành răng còn lại mỏng, bác sĩ có thể tư vấn miếng dán sứ (inlay/onlay). Bọc răng sứ thường chỉ được cân nhắc khi răng mất quá nhiều mô, bị nứt hoặc cần được bao bọc toàn bộ để chịu lực nhai. Nếu sâu đã vào tủy, răng cần điều trị tủy trước rồi mới phục hồi.
Không có một con số cố định nào quyết định lựa chọn. Cùng một lỗ sâu nhìn từ ngoài, có răng chỉ cần hàn, có răng lại cần phục hồi lớn hơn, vì bác sĩ chỉ thấy rõ lượng mô khỏe còn lại sau khi làm sạch phần sâu.
Hàn răng và trám răng có khác nhau không?
Không. "Hàn răng" và "trám răng" là hai cách gọi của cùng một thủ thuật: làm sạch phần răng bị sâu hoặc tổn thương, sau đó đắp vật liệu nha khoa để lấy lại hình dạng răng. Miền Bắc thường nói "hàn răng", miền Nam quen gọi "trám răng".
Khác biệt thật sự nằm ở vật liệu và vị trí răng:
- Vật liệu Fuji (glass ionomer): bám dính tốt, giải phóng fluor, thường dùng cho một số vị trí ít chịu lực, cổ răng hoặc răng trẻ em.
- Composite màu răng: vật liệu nhựa tổng hợp được chiếu đèn để đông cứng, dùng cho mặt nhai, mặt bên và cổ răng.
- Trám thẩm mỹ: tại Nha Khoa Mễ Trì, đây là cách gọi việc trám răng cửa bằng composite có màu và độ trong gần giống men răng, để phục hồi cạnh răng mẻ, lỗ sâu ở răng cửa hoặc khe thưa nhỏ. Bạn có thể xem thêm về trám răng thẩm mỹ.
Vì vậy, "hàn răng thẩm mỹ" hay "trám răng thẩm mỹ" đều là trám bằng composite, chỉ khác ở chỗ ưu tiên thẩm mỹ cho vùng răng nhìn thấy khi cười.
Dấu hiệu răng cần đi khám để hàn
- Có lỗ hoặc vết đen, nâu trên răng mà chải không sạch.
- Thức ăn thường xuyên mắc vào một vị trí, nhất là giữa hai răng hàm.
- Ê buốt thoáng qua khi ăn đồ ngọt, uống nước lạnh, hết ngay khi ngừng.
- Răng bị mẻ một góc nhỏ, cạnh răng sắc cứa vào lưỡi.
- Vùng cổ răng sát nướu bị khuyết, chạm vào thấy ê.
- Miếng hàn cũ bị bong, nứt, hở viền hoặc đổi màu.
Sâu răng giai đoạn đầu thường không đau, nên nhiều lỗ sâu chỉ được phát hiện khi khám định kỳ. Ngược lại, không phải vết đen nào cũng là sâu răng: có khi đó chỉ là vết màu bám trong rãnh mặt nhai. Bác sĩ cần kiểm tra trực tiếp để phân biệt, và chỉ hàn khi thật sự có tổn thương.
Khi nào hàn răng là đủ?
Hàn răng là lựa chọn bảo tồn nhất vì bác sĩ chỉ lấy đi phần mô đã hỏng. Thông thường, hàn răng là đủ khi:
- Lỗ sâu hoặc chỗ mẻ có kích thước nhỏ đến vừa.
- Sau khi làm sạch, các thành răng xung quanh vẫn đủ dày để giữ miếng hàn và chịu lực nhai.
- Tủy răng còn khỏe: chỉ ê thoáng qua, không đau tự nhiên, không đau về đêm.
- Miếng hàn cũ hỏng nhưng phần răng bên dưới còn tốt.
Khi lỗ sâu tiến gần tủy nhưng tủy vẫn còn khỏe, bác sĩ có thể đặt một lớp vật liệu bảo vệ tủy (che tủy) trước khi hàn để giữ răng sống. Phần lớn ca hàn răng đơn giản xong trong một buổi hẹn.
Phần vỡ lớn: khi nào nên làm miếng dán sứ inlay/onlay?
Nếu răng vỡ một mảng lớn hoặc lỗ sâu rộng chiếm nhiều mặt nhai, miếng hàn đắp trực tiếp phải chịu lực lớn và dễ mòn, nứt hoặc bong theo thời gian. Khi đó bác sĩ có thể tư vấn miếng dán sứ, còn gọi là inlay (nằm trong lòng răng) hoặc onlay (phủ thêm một hoặc vài múi răng).
Khác với hàn răng, miếng dán được chế tác bên ngoài theo đúng hình dạng phần răng bị mất, sau đó gắn vào răng. Tại Nha Khoa Mễ Trì, quy trình thường gồm 2 buổi: buổi đầu làm sạch răng và quét dấu kỹ thuật số, miếng dán được làm tại labo đối tác; buổi sau thử, chỉnh khớp cắn và gắn. Phòng khám có cả onlay composite và inlay/onlay sứ, bác sĩ sẽ tư vấn loại phù hợp với vị trí răng.
Ưu điểm lớn của miếng dán là chỉ thay phần răng đã mất, nên giữ lại được nhiều mô răng khỏe hơn so với mài toàn bộ thân răng để bọc sứ.
Khi nào nên bọc răng sứ?
Bọc răng sứ (mão răng) bao phủ toàn bộ thân răng, vì vậy bác sĩ phải mài răng xung quanh để có chỗ cho mão sứ. Đây là lý do bọc sứ thường chỉ được cân nhắc khi các cách bảo tồn hơn không còn đủ:
- Răng còn quá ít mô khỏe sau khi làm sạch phần sâu hoặc phần vỡ.
- Răng bị nứt, cần được bao bọc để hạn chế vết nứt lan rộng.
- Răng hàm đã điều trị tủy và mất nhiều mô, cần được bảo vệ khi ăn nhai.
- Có nhiều miếng hàn lớn trên cùng một răng, thường xuyên bong hoặc vỡ.
Nếu răng chỉ có lỗ sâu nhỏ hoặc mẻ ít, bọc sứ chỉ để "chắc ăn" là không cần thiết, vì phần răng bị mài đi không thể lấy lại. Chi tiết về các loại mão sứ có tại trang bọc răng sứ tại Hà Nội.
Răng sâu đến mức nào thì phải điều trị tủy?
Hàn răng chỉ giải quyết được phần sâu khi tủy còn khỏe. Nếu vi khuẩn đã đi vào tủy và tủy bị viêm, hàn kín lại sẽ giữ vi khuẩn bên trong và răng tiếp tục đau. Những dấu hiệu gợi ý tủy đã bị ảnh hưởng:
- Đau tự nhiên, không cần ăn uống gì cũng đau.
- Đau nhức về đêm, đau lan lên tai hoặc thái dương.
- Ê buốt kéo dài nhiều giây hoặc nhiều phút sau khi uống nóng, lạnh.
- Đau khi cắn, răng có cảm giác "trồi" lên.
- Sưng nướu, sưng má hoặc có mụn mủ cạnh chân răng.
Khi có những dấu hiệu này, bác sĩ cần kiểm tra kỹ, có thể chụp phim, trước khi quyết định điều trị tủy rồi mới hàn hoặc phục hồi lớn hơn. Bạn có thể đọc thêm khi nào đau răng cần đi khám ngay.
Răng sâu để lâu không hàn có sao không?
Lỗ sâu đã hình thành không tự lành. Sâu răng thường đi từ men răng vào ngà răng, nơi mô mềm hơn nên sâu lan nhanh hơn, rồi đến tủy. Càng để lâu:
- Lỗ sâu càng rộng, phần răng phải lấy đi càng nhiều, có khi không còn hàn được mà phải làm miếng dán hoặc bọc sứ.
- Nguy cơ viêm tủy, phải điều trị tủy tăng lên.
- Nhiễm trùng có thể lan xuống chân răng, gây áp xe, sưng mặt.
- Trường hợp nặng, răng vỡ đến mức không giữ lại được.
Vì vậy, hàn sớm khi lỗ sâu còn nhỏ thường đơn giản hơn, nhanh hơn và giữ được răng thật lâu hơn.
Bác sĩ quyết định như thế nào tại Nha Khoa Mễ Trì?
Bác sĩ khám từng răng, hỏi về cảm giác ê, đau và kiểm tra khớp cắn. Chụp X-quang được chỉ định trong một số trường hợp, chẳng hạn khi lỗ sâu có vẻ sâu, nằm ở mặt bên giữa hai răng hoặc răng có dấu hiệu viêm tủy. Với nhiều răng, quyết định cuối cùng chỉ rõ ràng sau khi làm sạch phần sâu và thấy được độ dày thành răng còn lại.
Trước khi làm, bác sĩ giải thích các lựa chọn phù hợp, ưu nhược điểm và chi phí của từng cách. Khám và tư vấn ban đầu được miễn phí. Thông tin vật liệu và giá hiện tại có tại trang hàn răng tại Hà Nội và bảng giá nha khoa.
Câu hỏi thường gặp
Hàn răng có đau không?
Lỗ sâu nhỏ thường chỉ gây cảm giác rung hoặc hơi khó chịu khi làm sạch. Nếu lỗ sâu lớn hoặc răng nhạy cảm, bác sĩ sẽ gây tê trước. Sau khi hàn, răng có thể ê nhẹ vài ngày. Nếu đau kéo dài hoặc tăng dần, xem thêm hàn răng xong vẫn đau nhức có sao không.
Răng đã hàn rồi sau này có bọc sứ được không?
Được. Nếu miếng hàn lớn hỏng nhiều lần hoặc răng yếu đi theo thời gian, bác sĩ có thể chuyển sang miếng dán hoặc bọc sứ. Hàn trước không làm mất đi lựa chọn đó, trong khi bọc sứ sớm thì không quay lại được.
Răng cửa bị mẻ nên trám hay bọc sứ?
Mẻ nhỏ ở cạnh răng cửa thường trám thẩm mỹ bằng composite là đủ, ít phải mài răng. Nếu răng cửa vỡ lớn, đổi màu nặng hoặc đã điều trị tủy, bác sĩ mới cân nhắc phục hình sứ.
Một lỗ sâu nhỏ có cần hàn ngay không?
Nếu đã thành lỗ, nên hàn sớm để tránh lan rộng. Với vùng chỉ mới đổi màu trên men răng mà chưa thành lỗ, bác sĩ có thể theo dõi và hướng dẫn vệ sinh, tái khám sau đó thay vì hàn ngay.
Về tác giả

BS. Trần Ngọc Sơn
Bác sĩ Răng Hàm Mặt
9 năm kinh nghiệm
Chứng chỉ hành nghề: 035239/BYT-CCHN
Bạn có thắc mắc về tình trạng của mình?
Nhắn Zalo, WhatsApp hoặc đặt lịch để bác sĩ khám trực tiếp và tư vấn hướng điều trị phù hợp tại Mễ Trì, Hà Nội.
Dịch vụ liên quan
- Bọc răng sứ
Phục hồi răng hư tổn bằng mão sứ, hỗ trợ cải thiện độ bền, thẩm mỹ và chức năng nhai.
- Hàn răng
Điều trị răng sâu hoặc răng mẻ nhỏ, giúp phục hồi hình dáng và chức năng ăn nhai.
- Trám răng thẩm mỹ
Phục hồi răng sâu, răng mẻ hoặc khe thưa nhẹ bằng composite có màu gần giống răng thật.




